Frankowicze Lose Supreme Court Case, No Refund for Paid Installments, Only Bank Margin
- 6 grudnia 2024 roku Sąd Najwyższy (SN) wydał wyrok oddalający skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej kredytu frankowego.
- W 2008 roku kredytobiorcy zaciągnęli kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego (CHF).
- Oprócz żądania głównego, powodowie zgłosili roszczenie ewentualne, opiewające na ponad 25 tysięcy złotych z odsetkami. Dotyczyło ono zwrotu części rat, które ich zdaniem zostały zawyżone z powodu...
Sąd Najwyższy: Umowa kredytu frankowego ważna pomimo niedozwolonych klauzul
Table of Contents
- Sąd Najwyższy: Umowa kredytu frankowego ważna pomimo niedozwolonych klauzul
- Kredyty Frankowe: Najczęstsze Pytania i odpowiedzi po Wyroku Sądu Najwyższego z Grudnia 2024 r.
- 1.Czy umowy kredytów frankowych są ważne po wyroku Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024?
- 2.Co to są niedozwolone klauzule w umowach kredytów frankowych i jak wpływają na umowę?
- 3. Jak Sąd Najwyższy argumentuje możliwość wyeliminowania klauzul dotyczących marży banku bez wpływu na ważność umowy?
- 4. Co oznacza,że klauzula dotycząca marży banku ma charakter samodzielny?
- 5. jak wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r. wpływa na rozstrzygnięcia w sprawach kredytów frankowych?
- 6. Jakie kroki powinien podjąć kredytobiorca po wyroku Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024 r.?
- 7. Jakie argumenty przemawiają za unieważnieniem umowy kredytu frankowego?
- 8. Jakie argumenty przemawiają za utrzymaniem umowy kredytu frankowego w mocy?
- Podsumowanie Kluczowych Informacji
6 grudnia 2024 roku Sąd Najwyższy (SN) wydał wyrok oddalający skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej kredytu frankowego. Kredytobiorcy domagali się od banku zwrotu rat spłaconego kredytu we frankach szwajcarskich. Zarówno SN,jak i sądy niższych instancji,uznały umowę kredytową za ważną,mimo obecności w niej klauzul dotyczących marży banku,które zostały uznane za niedozwolone.
spór kredytobiorców z bankiem: Kluczowe ustalenia
W 2008 roku kredytobiorcy zaciągnęli kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego (CHF). W pozwie skierowanym do Sądu Okręgowego w Legnicy, domagali się zasądzenia od banku zwrotu zapłaconych rat kredytowych wraz z odsetkami, argumentując, że umowa kredytowa jest nieważna.
Oprócz żądania głównego, powodowie zgłosili roszczenie ewentualne, opiewające na ponad 25 tysięcy złotych z odsetkami. Dotyczyło ono zwrotu części rat, które ich zdaniem zostały zawyżone z powodu wadliwego mechanizmu przeliczeń związanego z indeksacją kredytu do waluty obcej. Przeliczenia te odbywały się na podstawie tabeli kursowej banku, zgodnie z § 17 ust. 1 umowy kredytu.
Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił powództwo główne w całości, zasądzając jedynie 1574,14 zł z odsetkami na rzecz powodów. Powództwo ewentualne również zostało oddalone w przeważającej części. Wyrok ten został zaskarżony przez powodów, jednak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację.
Sądy obu instancji uznały umowę kredytową za ważną, stwierdzając jednocześnie, że klauzule dotyczące marży banku są niedozwolone.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że “konstrukcja kredytu indeksowanego do waluty obcej sama w sobie jest dopuszczalna. Oceny tej nie zmienia fakt wtórnej nieopłacalności umowy dla powodów, będącej wynikiem wzrostu kursu franka szwajcarskiego w stosunku do złotego polskiego“. Sąd dodał, że sama indeksacja nie czyni umowy niedozwoloną w świetle art.3851 § 1 zd. 1 k.c.
Sąd Apelacyjny zaznaczył, że “w przypadku kredytu indeksowanego w walucie obcej kredytobiorca ponosi, oprócz odsetek, koszty związane ze zmianą kursu walut oraz przeliczeniami pieniądza polskiego na obcy (tzw. spread walutowy), oraz że kredytobiorca już w chwili zawierania umowy powinien znać mechanizm ustalania tych kosztów, by mieć świadomość konsekwencji ekonomicznych tych postanowień“.
Jednakże, z uwagi na brak jasnego opisu procesu ustalania marż kupna i sprzedaży banku, Sąd Apelacyjny uznał, że “umowa kredytu nie zawierała jasnego opisu procesu ustalania marż kupna oraz sprzedaży banku“, a postanowienia umowne przewidujące te marże nie wiązały powodów z uwagi na ich niedozwolony charakter (art.3851 § 1 zd. 1 oraz art. 3853 pkt 20 k.c.).
Stanowisko Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy zgodził się z wcześniejszymi wyrokami, stwierdzając, że klauzula dotycząca marży banku przy ustalaniu kursu franka szwajcarskiego jest niezależna i może być wyeliminowana bez wpływu na ważność całej umowy.
SN argumentował, że marże walutowe pełnią samodzielną funkcję ekonomiczną, stanowiąc źródło zysku dla banku, i nie są nierozerwalnie związane z mechanizmem indeksacji kredytu. dzięki odwołaniu się do obiektywnego źródła danych,jakim są kursy średnie NBP,umowa mogła być dalej wiążąca po usunięciu niedozwolonych postanowień.
W uzasadnieniu wyroku z 6 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy podkreślił, że usunięcie klauzul marży banku nie stanowi zmiany nieuczciwego warunku poprzez zastąpienie go innym.Sądy obu instancji prawidłowo oceniły, że klauzule wiążące kredyt z walutą obcą (po kursach NBP) były odrębne od niedozwolonych postanowień, które pozwalały bankowi na doliczanie niesprecyzowanej marży.
Odwołano się również do wyroku TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, w sprawie I.W. i R.W. przeciwko Bankowi BPH S.A., który dopuszcza indywidualną kontrolę elementów redakcyjnych umowy mających samoistne znaczenie oraz wyeliminowanie jedynie części jednostki redakcyjnej, która spełnia kryteria uznania jej za niedozwoloną.
postanowienie umowne dotyczące marży banku w odniesieniu do ustalania kursu franka szwajcarskiego ma charakter samodzielny, co pozwala na eliminację jedynie tego postanowienia
Sąd Najwyższy
Kredyty Frankowe: Najczęstsze Pytania i odpowiedzi po Wyroku Sądu Najwyższego z Grudnia 2024 r.
Aktualne informacje o kredytach frankowych po wyroku Sądu Najwyższego (SN) z 6 grudnia 2024 r. Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące ważności umów, klauzul abuzywnych i dalszych kroków dla kredytobiorców.
1.Czy umowy kredytów frankowych są ważne po wyroku Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024?
Tak, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024 r., umowy kredytów frankowych mogą być uznane za ważne, nawet jeśli zawierają niedozwolone klauzule dotyczące marży banku.SN oddalił skargę kasacyjną kredytobiorców, którzy domagali się unieważnienia umowy, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji o ważności umowy kredytowej pomimo obecności klauzul abuzywnych.
Kluczowy wniosek: Umowa kredytowa może pozostać ważna, nawet jeśli niektóre jej postanowienia (np.dotyczące marży banku) są niedozwolone.
2.Co to są niedozwolone klauzule w umowach kredytów frankowych i jak wpływają na umowę?
Niedozwolone klauzule, zwane również klauzulami abuzywnymi, to postanowienia umowne, które są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta. W kontekście kredytów frankowych, często dotyczą one sposobu ustalania kursu waluty (franka szwajcarskiego) przez bank, szczególnie marży kupna i sprzedaży.
Sąd Najwyższy w wyroku z 6 grudnia 2024 r. podkreślił, że klauzule dotyczące marży banku mogą być uznane za niedozwolone, ale nie muszą automatycznie prowadzić do unieważnienia całej umowy. Mogą one zostać wyeliminowane z umowy, a sama umowa może nadal obowiązywać.
Kluczowy wniosek: usunięcie niedozwolonych klauzul nie musi oznaczać nieważności całej umowy. Sąd może zdecydować o usunięciu tylko tych klauzul, utrzymując resztę umowy w mocy.
3. Jak Sąd Najwyższy argumentuje możliwość wyeliminowania klauzul dotyczących marży banku bez wpływu na ważność umowy?
Sąd Najwyższy argumentuje, że klauzule dotyczące marży banku pełnią samodzielną funkcję ekonomiczną, stanowiąc źródło zysku dla banku, i nie są nierozerwalnie związane z mechanizmem indeksacji kredytu. SN wskazuje,że po wyeliminowaniu tych klauzul,umowa może być dalej wiążąca,jeśli odwołuje się do obiektywnego źródła danych,jakim są kursy średnie NBP (Narodowego Banku polskiego).
Kluczowy wniosek: Marża banku jest traktowana jako oddzielny element umowy, który można usunąć bez wpływu na mechanizm indeksacji kredytu oparty na kursach NBP.
4. Co oznacza,że klauzula dotycząca marży banku ma charakter samodzielny?
Oznacza to,że klauzula ta nie jest integralną częścią mechanizmu indeksacji kredytu do waluty obcej,a jej usunięcie nie powoduje,że umowa staje się niewykonalna lub sprzeczna ze swoją istotą. Sąd Najwyższy podkreślił, że usunięcie tych klauzul nie stanowi zmiany nieuczciwego warunku poprzez zastąpienie go innym.
5. jak wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r. wpływa na rozstrzygnięcia w sprawach kredytów frankowych?
wyrok TSUE z 29 kwietnia 2021 r. (C-19/20) w sprawie I.W. i R.W. przeciwko Bankowi BPH S.A. dopuszcza indywidualną kontrolę elementów redakcyjnych umowy, które mają samoistne znaczenie oraz wyeliminowanie jedynie części jednostki redakcyjnej, która spełnia kryteria uznania jej za niedozwoloną. Oznacza to,że sądy krajowe mogą badać poszczególne klauzule umowy i usuwać tylko te,które są abuzywne,zamiast unieważniać całą umowę.
Kluczowy wniosek: Wyrok TSUE daje podstawę do selektywnego usuwania niedozwolonych klauzul z umowy, co może prowadzić do jej dalszego obowiązywania po wyeliminowaniu tych klauzul.
6. Jakie kroki powinien podjąć kredytobiorca po wyroku Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024 r.?
Po wyroku Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2024 r., kredytobiorcy powinni:
- Skonsultować się z prawnikiem: Ocena indywidualnej sytuacji prawnej i analiza umowy kredytowej.
- Przeanalizować umowę kredytową: Zidentyfikować klauzule dotyczące marży banku i sposobu ustalania kursu waluty.
- Rozważyć roszczenia wobec banku: W zależności od oceny prawnej, można rozważyć roszczenia o zwrot nadpłaconych rat lub przekształcenie kredytu.
7. Jakie argumenty przemawiają za unieważnieniem umowy kredytu frankowego?
Argumenty za unieważnieniem umowy kredytu frankowego to:
Brak transparentności: Niejasne zasady ustalania kursów walut przez bank.
Rażąca nierównowaga: Przeniesienie całego ryzyka walutowego na kredytobiorcę.
Niedozwolone klauzule: Obecność klauzul abuzywnych, które naruszają interesy konsumenta.
Brak możliwości wykonywania umowy: Po usunięciu klauzul abuzywnych umowa staje się niewykonalna ze względu na brak ustalonego kursu waluty.
8. Jakie argumenty przemawiają za utrzymaniem umowy kredytu frankowego w mocy?
Argumenty za utrzymaniem umowy kredytu frankowego w mocy to:
Możliwość usunięcia klauzul abuzywnych: Usunięcie tylko tych klauzul, które są niedozwolone, przy jednoczesnym zachowaniu reszty umowy w mocy.
odwołanie do kursów NBP: Zastosowanie obiektywnych kursów NBP po usunięciu klauzul dotyczących marży banku.
Brak sprzeczności z prawem: Sama konstrukcja kredytu indeksowanego nie jest sprzeczna z prawem.
Świadomość ryzyka: Kredytobiorca powinien zdawać sobie sprawę z ryzyka walutowego związanego z kredytem indeksowanym.
Podsumowanie Kluczowych Informacji
| Kwestia | Opis |
| ————————————– | ————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— |
| Ważność umowy kredytowej | Umowa może być ważna pomimo obecności niedozwolonych klauzul. |
| Niedozwolone klauzule | Klauzule dotyczące marży banku przy ustalaniu kursu franka szwajcarskiego. |
| Stanowisko Sądu Najwyższego | Klauzule dotyczące marży mają charakter samodzielny i mogą być wyeliminowane bez wpływu na ważność umowy. |
| Rola kursów NBP | Po usunięciu klauzul abuzywnych, umowa może być dalej wiążąca, jeśli odwołuje się do obiektywnych kursów NBP. |
| Wyrok TSUE (C-19/20) | Dopuszcza indywidualną kontrolę elementów umowy i wyeliminowanie tylko części jednostki redakcyjnej,która jest niedozwolona. |
| Kroki dla kredytobiorców | Konsultacja z prawnikiem, przeanalizowanie umowy, rozważenie roszczeń wobec banku. |
| Argumenty za unieważnieniem umowy | Brak transparentności, rażąca nierównowaga, obecność niedozwolonych klauzul |
| Argumenty za utzymaniem umowy w mocy | Możliwość usunięcia klauzul abuzywnych, odwołanie do kursów NBP, brak sprzeczności z prawem, świadomość ryzyka |
Zastrzeżenie: Powyższe informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej. Każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie przez prawnika specjalizującego się w sprawach kredytów frankowych.